{"id":415,"date":"2021-03-25T11:20:55","date_gmt":"2021-03-25T10:20:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/?p=415"},"modified":"2021-03-25T11:20:55","modified_gmt":"2021-03-25T10:20:55","slug":"midhat-frasheri-i-yne-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/2021\/03\/25\/midhat-frasheri-i-yne-2\/","title":{"rendered":"MIDHAT FRASH\u00cbRI I YN\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Shkruan Prof. ABAS ERMENJI<\/strong><\/p>\n<p>Kush e mendonte dy muaj m\u00eb par\u00eb, se sot do t\u00eb mblidheshim p\u00ebr t\u00eb kujtuar Midhat Frash\u00ebrin e vdekur! Jo at\u00ebhere, por s&#8217;na vjen t&#8217;a besojm as tani; na duket sikur s&#8217;\u00ebsht e v\u00ebrtet\u00eb, sikur Plaku i yn\u00eb ndodhet akoma pran\u00eb nesh, rreth nesh, na shikon me but\u00ebsi, na flet, na jep k\u00ebshilla. Fytyr\u00eb e \u00ebmb\u00ebl flok\u00eb-bardh\u00eb s&#8217;don t\u00eb na hiqet asnj\u00eb \u00e7ast nga mendja, dhe duket sikur na ting\u00ebllon vazhdimisht n\u00eb shpirt ajo fjali e tij aq e thjesht\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb mendimet e m\u00ebdha, &#8220;DUHET TE JEMI SH\u00cbRB\u00cbTOR\u00cbT E SHQIP\u00cbRIS\u00cb&#8221;.<\/p>\n<p>Midhat Frash\u00ebri ; q\u00eb ndodhej gjithnj\u00eb me ne, n\u00eb \u00e7et\u00eb, n\u00eb mal, n\u00eb k\u00ebmb\u00eb ose hipur n\u00eb mushk\u00eb, por gjithmon\u00eb pran\u00eb Flamurit ; Midhat Frash\u00ebri q\u00eb s&#8217;tronditej kurr\u00eb, q\u00eb ish gjithmon\u00eb ai, q\u00eb s&#8217;nxehej e s&#8217;ftohej as kur fuqit\u00eb tona ecnin ne fitore, as kur armiku na ndiqte me zjarr e vdekje, as kur t\u00ebrhiqeshim n\u00ebp\u00ebr shira e baltra, as kur muar\u00ebm udh\u00ebt e arratis\u00eb. Gjithnj\u00eb me ne n\u00eb d\u00ebrrasat e ashp\u00ebra t\u00eb kampeve, gjithnj\u00eb me ne kur duhej rrojtur vet\u00ebm me buk\u00eb e uj\u00eb. S&#8217;e d\u00ebgjoi njeri t&#8217;ankohej, t\u00eb thoshte &#8220;u-lodha&#8221; ose &#8220;s&#8217;jam mir\u00eb&#8221;. Ai ish i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr misionin e tij, ai e kuptonte se \u00e7&#8217;fuqi na jepte, se \u00e7&#8217;besim na frym\u00ebzonte q\u00ebnia e tij pran\u00eb nesh.<\/p>\n<p>Trash\u00ebgimtar i denj\u00eb i brezit t\u00eb Rilindjes, atij i binte barra t\u00eb p\u00ebrcillte n\u00eb zemrat e reja frym\u00ebn e Naimit, t&#8217;Abdylit e t\u00eb Vaso Pash\u00ebs. Ai ish burri q\u00eb lidhte tradit\u00ebn kryengritse t\u00eb shekullit q\u00eb shkoi me luft\u00ebn e ashp\u00ebr q\u00eb b\u00ebhet sot p\u00ebr liri. Ai mbyllte perden e koh\u00ebs s\u00eb per\u00ebnduar dhe hapte faqen e historis\u00eb son\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n<p>Si i till\u00eb, e ndjente edhe Ai vet\u00eb se \u00e7&#8217;fuqi ushtronte pran\u00eb nesh. N\u00ebp\u00ebr&#8217;t\u00eb, n\u00ebp\u00ebr syt&#8217; e tij t\u00eb shk\u00ebndijsh\u00ebm, n\u00ebp\u00ebr at\u00eb &#8220;krip q&#8217;i kish ra bora&#8221; na fliste nj\u00eb shekull histori, na \u00e7faqej sh\u00ebmbulli i dy brezave heronjsh dhe b\u00ebheshim tri her\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb.<\/p>\n<p>Midhat Frash\u00ebri ish plak i k\u00ebndsh\u00ebm e i dashur, fjal\u00eb e tij ish gjithmon\u00eb e kripur me humor t\u00eb holl\u00eb, q\u00eb tregonte kthjell\u00ebtin\u00eb e nj\u00eb shpirti delikat, e nj\u00eb mendjes s\u00eb gjer\u00eb q\u00eb i merr me buzeqeshje kot\u00ebsit\u00eb e njer\u00ebzve. Por nganj\u00ebhere, papritur, humori shuhej nga buz\u00ebt e tij, vijat e fytyr\u00ebs thelloheshin si rrudhat e nj\u00eb shk\u00ebmbi madh\u00ebshtor, syt\u00eb i l\u00ebshonin tjet\u00ebr drit\u00eb, dhe Plaku yn\u00eb merrte nj\u00eb hije patriarku ; kjo ngjante n&#8217;ato raste ku duhej t\u00eb tregoheshim Sh\u00ebrb\u00ebtor\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Pun\u00ebt e njer\u00ebzve, Midhat Frash\u00ebri i merrte p\u00ebrgjith\u00ebsisht me nj\u00eb tallje t\u00eb leht\u00eb filozofi, vet\u00ebm nj\u00eb ish pasioni i tij, atje ku s&#8217;kish v\u00ebnd tallja, atje ku l\u00ebshohej me misticizm\u00eb : &#8211; Sh\u00ebrbimi ndaj Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Lindur bashk\u00eb me Lidhjen e Prizrendit, n&#8217;at\u00eb koh\u00eb kur lindnin shpresat p\u00ebr nj\u00eb m\u00ebm\u00ebdhe t\u00eb lir\u00eb, dhe rritur me frym\u00ebn e nxeht\u00eb t\u00eb Ringjalljes Komb\u00ebtare, ish e shpjeguar\u00ebshme q\u00eb Midhat Frash\u00ebri t\u00eb b\u00ebhej fanatik i nj\u00eb feje, i fes\u00eb &#8220;Shqip\u00ebri&#8221;. Dhe k\u00ebtij kulti i a kushtoi t\u00eb t\u00ebr\u00eb pun\u00ebn, t\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn e tij, p\u00ebr nj\u00eb gjys\u00ebm shekulli.<\/p>\n<p>Veprimtaria e k\u00ebtij fanatiku Shqiptar shtrihet n\u00eb t\u00eb gjitha drejtimet e jet\u00ebs komb\u00ebtare. Q\u00eb kur ish fare i ri, i p\u00ebrk\u00ebdhelur nga shembulli i t&#8217;ungj\u00ebrvet Naim e Sami, nga shembulli i Vaso Pash\u00ebs, i Jani Vretos e t\u00eb tjer\u00eb burrash pende e mendimi q\u00eb p\u00ebrpiqeshin, jasht\u00eb Atdheut, t\u00eb punonin gjuh\u00ebn, t\u00eb m\u00ebk\u00ebmbnin iden\u00eb komb\u00ebtare, t&#8217;i tregonin Shqiptarit historin\u00eb e tij, detyrat e tij, Midhat Frash\u00ebri i u-kushtua mjesht\u00ebris\u00eb s\u00eb shkrimit. B\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb Shoq\u00ebrin\u00eb e Stambollit, nxjerr Kalendarin Kombiar, drejton n\u00eb Selanik e Sofie, bashk\u00eb me patriotin e \u00e7quar Kristo Luarasi, gazet\u00ebn &#8220;Liria&#8221;, t\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebshmen &#8220;Dituria&#8221;, boton aty-k\u00ebtu shkrime me karakter letrar ose shoq\u00ebror, si &#8220;Hi e Shpuz\u00eb&#8221;, &#8220;Plag\u00ebt t&#8217;ona&#8221;, merr pjes\u00eb m\u00eb 1908 n\u00eb Kongresin e Manastirit, ku u-bisedua p\u00ebr t\u00eb fundmen her\u00eb abeceja Shqipe.<\/p>\n<p>Midhat Frash\u00ebrin e intereson \u00e7do gj\u00eb q\u00eb lidhet me jet\u00ebn Shqiptare, me gjuh\u00ebn, me historin\u00eb, me nevojat e vendit, me \u00e7\u00ebshtjet e Shqip\u00ebris\u00eb. Prandaj edhe shkrimet e tij jan\u00eb t\u00eb shum\u00eb-llojshme : aty kallzon prralla me nj\u00eb kuptim moral ose patriotik, k\u00ebtu sh\u00ebnon ngjarje historie ; atje jep k\u00ebshilla se si t\u00eb duam atdhen\u00eb, se si t\u00eb duam nj\u00ebri-tjetrin, se si t\u00eb b\u00ebhemi t&#8217;urt\u00eb e pun\u00ebtor\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto shkrime jan\u00eb derdhur me nj\u00eb thjesht\u00ebsi t\u00eb k\u00ebnd\u00ebshme, si biseda rreth vatr\u00ebs. Lufta me pend\u00eb, ish pregatitja e luft\u00ebs me arm\u00eb. M\u00eb par\u00eb duhej zgjuar populli, duhej shkundur nga letargjija e qindra vjet\u00ebve, duhej t\u00eb njihte vehten n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb gjuh\u00ebs e t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij, p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb i zoti pastaj t&#8217;i p\u00ebrvishej luft\u00ebs s&#8217;organizuar p\u00ebr liri e pamvar\u00ebsi. K\u00ebt\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb ngut\u00ebshme e kishin kuptuar mir\u00eb flamurtar\u00ebt e Rilindjes. E marrim me m\u00ebnt se \u00e7&#8217;pesh\u00eb r\u00ebndonte mbi zemrat e atyre burrave, kur shikonin nj\u00eb popull t\u00eb humbur n\u00eb terr e q\u00eb s&#8217;njeh dot vet-vehten, kur shihnin gjuh\u00ebn Shqipe pa nj\u00eb abece t\u00eb sajn\u00eb, Shqipja, gjuh\u00eb e Orakujve t\u00eb hersh\u00ebm, gjuha me t\u00eb cil\u00ebn kumandoi Teuta detin dhe Gjergj Kastrioti hodhi ushtar\u00ebt n\u00eb sulm.<\/p>\n<p>D\u00ebshp\u00ebrimin e atyre z\u00ebmrave e kuptojm\u00eb nga psher\u00ebtima vigane e Vaso Pash\u00ebs:<\/p>\n<p>&#8220;Mori, Shqypni, e mjera Shqypni,<br \/>\nKush t\u00eb ka qitun me krye n\u00eb hi.&#8221;<\/p>\n<p>N&#8217;at\u00eb shkoll\u00eb, n&#8217;at&#8217;afsh t\u00eb zjarrt\u00eb dashurie p\u00ebr Atdhe, u-mbrujt e u poq shpirti i Midhat Frash\u00ebrit. K\u00ebtu kuptohet fanatizmi i tij p\u00ebr gjuh\u00ebn p\u00ebr kombin, p\u00ebr historin\u00eb, p\u00ebr kufit\u00eb, p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb prek Shqip\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Por Lumo Sk\u00ebndua s&#8217;kufizohet vet\u00ebm n\u00eb shkrime e k\u00ebshilla; ai hidhet n\u00eb vep\u00ebrim, p\u00ebrzjehet n\u00eb p\u00ebrleshjet e kryengritjeve, shtyn popullin n\u00eb luft\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e kufivet, \u00ebsht\u00eb atje ku ngrihet Flamuri, merr pjes\u00eb m\u00eb 1912 n\u00eb Qeverin\u00eb e Vlor\u00ebs, merr pjes\u00eb n\u00eb koh\u00eb t\u00eb Wied-it, n\u00eb Qeverin\u00eb e Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore, p\u00ebrpiqet bashk\u00eb me patriot\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb kthjelloj\u00eb mendimet e err\u00ebta q\u00eb disa qarqe t\u00eb jasht\u00ebme kishin rreth Shqip\u00ebris\u00eb. N\u00eb mbarim t\u00eb luft\u00ebs shkon n\u00eb kuvendin e Paqes, n\u00eb Paris, si antar i p\u00ebrfaq\u00ebsis\u00eb Shqiptare, ku mundohet t\u00eb mbroj\u00eb, me energji fanatiku dhe holl\u00ebsi diplomati, kufit\u00eb e 1913-\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb hedhur pak\u00eb drit\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e jasht\u00ebme mbi t\u00eb drejtat e Shqip\u00ebris\u00eb, shkruan e boton n\u00eb fr\u00ebngjisht &#8220;L&#8217;affaire de l&#8217;Epire&#8221;, &#8220;Les albanais chez eux, et \u00e0 l&#8217;\u00e9tranger&#8221;, &#8220;Albanais et Slaves&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebr konferenca nd\u00ebrkomb\u00ebtare mundohet, me shkatht\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb diplomati t\u00eb regjur, t\u00eb kthej\u00eb gjykimet e qarqeve t\u00eb jasht\u00ebme n\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vendit t\u00eb tij. Sh\u00ebrben si Minist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Paris, m\u00eb von\u00eb n&#8217;Athin\u00eb, gjer m\u00eb 1925. Pastaj hiqet nga dega e diplomacis\u00eb dhe i kushtohet t\u00ebr\u00ebsisht misionit t&#8217;apostullit.<\/p>\n<p>Zakonin q\u00eb kish marr\u00eb n\u00eb t\u00eb ri, q\u00eb t\u00eb k\u00ebshilloj\u00eb Shqiptar\u00ebt t\u00eb duan vendin e tyre, t\u00eb b\u00ebhen pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb mir\u00eb e t&#8217;urt\u00eb, t\u00eb ruajn\u00eb me dh\u00ebmbshuri trash\u00ebgimin komb\u00ebtar, Midhat Frasheri e mbajti p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn. Libraria e tij n\u00eb Tiran\u00eb ish nj\u00eb shkoll\u00eb Shqip\u00ebtarie, nj\u00eb v\u00ebnd ku bisedoheshin pothuajse vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me vendin t&#8217;on\u00eb, me pun\u00ebt t&#8217;ona, me jet\u00ebn t&#8217;on\u00eb komb\u00ebtare. Nx\u00ebn\u00ebs, m\u00ebsues, shkollar\u00eb t\u00eb \u00e7do dege, njer\u00ebz t\u00eb m\u00ebsuar e t\u00eb pam\u00ebsuar hynin e dilnin n\u00eb librarin\u00eb e tij, si n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb tyre. Gjithsecilit kish di\u00e7ka p\u00ebr t&#8217;i th\u00ebn\u00eb. Njerit i jepte nj\u00eb k\u00ebshill\u00eb, tjetrit i tregonte di\u00e7 nga ato q\u00eb kish par\u00eb e d\u00ebgjuar, ndokuj i kallzonte sesi d\u00ebftehen t\u00eb \u00e7kath\u00ebt Shqiptar\u00ebt jasht\u00eb Atdheut. Pastaj binte biseda mbi Kosov\u00ebn&#8230; Aty rr\u00ebmohej plaga m\u00eb e madhe e tij; dhe Midhat Frash\u00ebri fliste e fliste me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra p\u00ebr Kosov\u00eb e Kosovar\u00eb, i tregonte ngjarjet e asaj ane nj\u00eb nga nj\u00eb, q\u00eb nga Lidhja e Prizrendit. &#8220;Shqip\u00ebrija Ethnike&#8221;, thosh me mall\u00ebngjim, &#8220;duhet t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Ethnike&#8221;, dhe shpesh her\u00eb syt\u00eb e thell\u00eb t\u00eb Plakut mbusheshin me lot.<\/p>\n<p>Rrebeshi i Prillit t\u00eb 1939-\u00ebs i shkundi edhe nj\u00eb her\u00eb nervat e tij dhe i dha forc\u00eb t\u00eb riu. E kuptoi se po hapej nj\u00eb periudh\u00eb e re p\u00ebr historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb dhe, pa p\u00ebrtuar k\u00ebmb\u00ebn, i p\u00eblqeu t&#8217;a hedh\u00eb ai \u00e7apin e par\u00eb, me hovin e nj\u00eb djaloshi. Afron patriot\u00ebt e vjet\u00ebr, afron t\u00eb rinjt e ndezur, afron arsimtar\u00ebt, u thot\u00eb t\u00eb shtr\u00ebngohen p\u00ebr nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Dhe k\u00ebshtu lindi Balli Komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Vim\u00eb tani n\u00eb pik\u00ebn-kulm t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Midhat Frash\u00ebrit, n&#8217;at\u00eb vij\u00eb-mendimi t\u00eb tij q\u00eb del p\u00ebrmbi t\u00eb tjerat: Midhat Frash\u00ebri i kupton koh\u00ebt e reja dhe, n\u00eb v\u00ebnd q\u00eb t\u00eb mbetej i ngrir\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, ashtu si ngjan p\u00ebrgjith\u00ebsisht nd\u00ebr pleqt\u00eb, ai mori p\u00ebrsip\u00ebr barr\u00ebn vigane t&#8217;a kap\u00ebrcej\u00eb kombin prej nj\u00eb faze historike n\u00eb tjetr\u00ebn. Ai i kuptoi arsyet e m\u00ebdha t\u00eb luftavet t\u00eb sot\u00ebshme, e ndjeu \u00e7astin historik ku jetojm\u00eb dhe, p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb n\u00eb pajtim me koh\u00ebn, u doli p\u00ebrpara nevojave t\u00eb reja t\u00eb Shqiptar\u00ebve me Dekalogun e Ballit Komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, lufta q\u00eb b\u00ebjn\u00eb sot popujt p\u00ebr liri politike, p\u00ebr nj\u00eb ndarje m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb pasurive dhe t\u00eb frytit t\u00eb pun\u00ebs, \u00ebsht\u00eb pjella e qytet\u00ebrimit t\u00eb koh\u00ebs, \u00ebsht\u00eb shtytja e shkenc\u00ebs dhe e teknologjis\u00eb, q\u00eb i k\u00ebputi lidhjet e vjetra nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve, q\u00eb i theu trajtat shoq\u00ebrore t\u00eb dikurshme, dhe ngjalli nevojat p\u00ebr nj\u00eb ekuilib\u00ebr t\u00eb ri.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur rr\u00ebmbesa e historis\u00eb i heq popujt p\u00ebrpara, t\u00eb duash t\u00eb q\u00ebndrosh i mb\u00ebrthyer n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, \u00ebsht\u00eb barabar si t&#8217;i dal\u00ebsh val\u00ebs n\u00eb ndesh, ose si\u00e7 k\u00ebrkon i mbyturi t\u00eb mbahet n\u00ebp\u00ebr rr\u00ebnj\u00ebt e kalbura.<\/p>\n<p>Midhat Frash\u00ebri u-d\u00ebftye p\u00ebrmbi paragjykime shoq\u00ebrore, pik\u00ebpamje e m\u00ebnyr\u00ebra t\u00eb menduari q\u00eb lidheshin me koh\u00ebn e t\u00eb rriturit t\u00eb tij, u-d\u00ebftye nga ata prijsa t\u00eb palodhur q\u00eb s&#8217;mbeten kurr\u00eb n\u00eb v\u00ebnd por ecin bashk\u00eb me koh\u00ebn.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse me mosh\u00eb i p\u00ebrkiste nj\u00eb brezi tjet\u00ebr, nj\u00eb brezi q\u00eb luftonte vet\u00ebm p\u00ebr pamvar\u00ebsin\u00eb politike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, me mendime, Midhat Frash\u00ebri kap\u00ebrceu n\u00eb koh\u00ebt e reja, dhe u-tregua burr\u00eb q\u00eb di t\u00eb sundoj\u00eb dy epoka. Dijti t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb ball\u00eb t\u00eb luft\u00ebs kur duhej, q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb delte zonj\u00eb m\u00eb vehte, por dijti m\u00eb von\u00eb t&#8217;iu sh\u00ebnoj\u00eb edhe udh\u00ebn e p\u00ebrparimit Shqiptar\u00ebve, kur erdh koha q\u00eb populli i yn\u00eb t\u00eb dilte nga gjendja shoq\u00ebrore e Mesjet\u00ebs dhe t\u00eb merrte ndjenj\u00eb e sh\u00ebndet t\u00eb ri. Dijti t\u00eb na tregoj\u00eb shtigjet drejt s&#8217;ardhmes, me Dekalogun e Ballit Komb\u00ebtar. K\u00ebtu q\u00ebndron lart\u00ebsia e tij.<\/p>\n<p>E dim\u00eb t\u00eb gjith\u00eb se Plakut ton\u00eb i vinte r\u00ebnd\u00eb q\u00eb t&#8217;i thoshnje plak. P\u00ebrnj\u00ebher\u00ebsh i mvrenjteshin syt\u00eb e shk\u00ebndijsh\u00ebm, dhe t&#8217;a kish gati pyetjen : &#8211; &#8220;Cili \u00ebsht\u00eb plak ?&#8221; Me k\u00ebt\u00eb, donte t\u00eb thosh se ai, q\u00ebkurse rrinte me t\u00eb rinjt\u00eb, kish mendimet dhe shpirtin e t\u00eb rinjve.<\/p>\n<p>S&#8217;m\u00eb harrohet ajo mbr\u00ebmje e Korrikut t\u00eb 1948-\u00ebs, n&#8217;Athin\u00eb, kur h\u00ebngr\u00ebm dark\u00eb me &#8216;t\u00eb, nat\u00ebn e fundit para se t\u00eb nisej p\u00ebr Turqi. I prekur prej rrethimit ton\u00eb, u-ngrit e foli : &#8211; &#8220;\u00c7k\u00ebputem me mall\u00ebngjim prej jush, se e ndjenj vehten i rrethit tuaj, e ndjenj vehten nj\u00ebj me ju, djalosh si ju, me shpirt e me mendime&#8221;, dhe duke folur, i u-mbush\u00ebn syt\u00eb m\u00eb lot.<\/p>\n<p>Ashtu ish me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Midhat Frash\u00ebri \u00ebsht\u00eb i brezit ton\u00eb, si\u00e7 qe edhe i brezit t\u00eb Rilindjes. \u00cbsht\u00eb njeriu i dy epokave; \u00ebsht\u00eb burri q\u00eb bashkon shpirtin e Rilindjes Komb\u00ebtare me hovin p\u00ebrparimtar t\u00eb sotsh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb ndermjet\u00ebsi q\u00eb lidh tradit\u00ebn e vjet\u00ebr Shqiptare me idet\u00eb sociale t\u00eb reja. Luftoi at\u00ebhere p\u00ebr \u00e7lirimin e Shqip\u00ebris\u00eb, luftoi tani p\u00ebr \u00e7lirimin e popullit Shqiptar. Kur ish af\u00ebr fitores, komunizmi gjak\u00ebsor i a preu udh\u00ebn. U-p\u00ebrpoq t&#8217;a thyej\u00eb me arm\u00eb, nuk mundi. Ran\u00eb me mij\u00ebra D\u00ebshmor\u00eb n&#8217;at\u00eb dyluftim epik. Burrat m\u00eb t\u00eb \u00e7quar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhan\u00eb jet\u00ebn p\u00ebr t&#8217;i sjell\u00eb vendit lirit\u00eb demokratike. Rreth Ballit Komb\u00ebtar, nd\u00ebn\u00eb urdh\u00ebrat e Midhat Frash\u00ebrit, vrapoi lulja e djal\u00ebris\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb e saj u-korr duke mbrojtur tradit\u00ebn e Shqipes. T\u00eb tjer\u00ebt delnin, n\u00ebp\u00ebr ato gjurma gjaku, q\u00eb vazhdonin pun\u00ebn, vazhdonin luft\u00ebn.<\/p>\n<p>Ballanca e fuqis\u00eb anoi nga usht\u00ebria e tmerrit, pse ajo p\u00ebrfitonte prej pesh\u00ebs s\u00eb komunizmit nd\u00ebrkombtar. At\u00ebhere Midhat Frash\u00ebri u-sht\u00ebrngua t\u00eb t\u00ebrhiqet, por jo t\u00eb thyhet. Mori udh\u00ebt e m\u00ebrgimit, me flok\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, ku u-tregua aq i fort\u00eb e i patundur sa kish q\u00ebn\u00eb edhe me flok\u00eb t\u00eb zes. T\u00eb gjith\u00eb m\u00ebrziteshin p\u00ebrve\u00e7 atij. T\u00eb gjith\u00eb tronditeshin p\u00ebrve\u00e7 atij. Nga muret e err\u00ebta t\u00eb kampeve u-mundua, me fjal\u00eb e shkrime t\u00eb ndri\u00e7oj\u00eb bot\u00ebn e jasht\u00ebme mbi Shqip\u00ebrin\u00eb, mbi \u00e7\u00ebshtjet Shqiptare.<\/p>\n<p>Si udh\u00ebheq\u00ebs i Ballit Komb\u00ebtar, n\u00eb bashk\u00ebpunim me patriot\u00ebt e grupeve t\u00eb tjer\u00eb formoi tani von\u00eb Komitetin &#8220;Shqip\u00ebria e Lir\u00eb&#8221;, akti i fundit i jet\u00ebs s\u00eb tij. Tek po mundohej t\u00eb ngrinte z\u00ebrin e Shqip\u00ebris\u00eb nd\u00ebr popujt e bot\u00ebs s\u00eb lir\u00eb, nd\u00ebrhyn vdekja e i tha &#8220;mjaft&#8221; &#8211; dhe Midhat Frash\u00ebri ra madh\u00ebrisht n\u00eb mes t\u00eb betej\u00ebs ashtu si bjen\u00eb kampion\u00ebt e ideve. At\u00eb, q\u00eb s&#8217;mundi t&#8217;a shqep\u00eb nga rreshti i luft\u00ebs as lodhja as pleq\u00ebria, e shqepi m\u00eb n\u00eb fund vdekja.<\/p>\n<p>Ky qe Midhat Frash\u00ebri i yn\u00eb.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Por, si b\u00ebhet q\u00eb neve na duket sikur \u00ebsht\u00eb gjall\u00eb akoma, sikur nd\u00ebgjojm\u00eb akoma z\u00ebrin e tij, dhe e kemi shpirtin gjithnj\u00eb t\u00eb mbushur me fytyr\u00ebn e \u00ebmb\u00ebl flok\u00eb-bardh\u00eb ?!<\/p>\n<p>Kjo kuptohet po t\u00eb mendojm\u00eb se tek ne, Midhat Frash\u00ebri s&#8217;kish vet\u00ebm vleft\u00ebn e njeriut, por na sillte me vehte kujtimin e nj\u00eb shekulli histori. N\u00ebp\u00ebr &#8216;t\u00eb, n\u00ebp\u00ebr syt\u00eb e tij t\u00eb shk\u00ebndijsh\u00ebm, n\u00ebp\u00ebr at\u00eb &#8220;krip q&#8217;i kish ra bora&#8221;, na fliste koha q\u00eb nga Lidhja e Prizrendit, na fliste Ali Pasha i Gucis\u00eb, na fliste Hoti e Gruda, na fliste Vaso Pash\u00eb Shkodrani, na fliste Naimi, Vretua, De Rada, Fishta, na fliste Kryengritja e Kosov\u00ebs, na fliste Flamuri i Vlor\u00ebs, na fliste lufta e djeshme, na fliste lufta e sot\u00ebshme.<\/p>\n<p>Nga fjala, nga shikimi i Midhat Frash\u00ebrit derdhesh n\u00eb shpirtrat ton\u00eb i t\u00ebr\u00eb ky varg kujtimesh historike, q\u00eb na nxehte, na dehte, na m\u00ebsonte t&#8217;a lidhim luft\u00ebn e sot\u00ebshme me t\u00eb djeshmen.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebr pun\u00ebn e Midhat Frash\u00ebrit, kuptonim sesi shpirti i Shqip\u00ebris\u00eb rrjedh si nj\u00eb vij\u00eb e pak\u00ebput\u00ebshme, prej koh\u00ebs n\u00eb koh\u00eb, e prej nj\u00eb brezi n\u00eb tjetrin.<\/p>\n<p>Midhat Frash\u00ebri s&#8217;qe vet\u00ebm njeriu i Ballit Komb\u00ebtar. Ai ish frym\u00ebzonj\u00ebsi i dashuris\u00eb komb\u00ebtare, ish Flamurtari i Shqiptar\u00ebve, pa dallim partish a prirjesh politike. Kujtimin e Midhat Frash\u00ebrit duhet t&#8217;a ruajn\u00eb e t&#8217;a nderojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ata shqiptar\u00eb q\u00eb duan t\u00eb shohin me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebri Ethnike, t\u00eb lir\u00eb e t\u00eb lul\u00ebzuar. Duhet nderuar kujtimi i tij, ashtu si nderohen flamujt e betejave.<\/p>\n<p>Sepse Ai ish njeriu n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilin rridhte tek ne vargu i kujtimeve historike, prandaj na ngjan sikur s&#8217;ka vdekur : se historia e jon\u00eb \u00ebsht\u00eb e pavdek\u00ebshme.<\/p>\n<p>Si\u00e7 na duket i gjall\u00eb tani, ashtu do t\u00eb duket i gjall\u00eb m\u00eb \u00e7do koh\u00eb; fytyr\u00eb e tij do t\u00eb kaloj\u00eb nga ne tek bij\u00ebt tan\u00eb, tek bijt&#8217; e bijvet tan\u00eb, tek st\u00ebrnipat m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt, dhe do t\u00eb ndrij\u00eb e g\u00ebzuar gjithsaher\u00eb q\u00eb Shqiptar\u00ebt t\u00eb tregohen &#8220;Sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Marr\u00eb nga gazeta FLAMURI Janar 1950<\/strong><\/p>\n<p><em>* Kumtes\u00eb e mbajtur n\u00eb mbledhjen p\u00ebrkujtimore, n\u00eb Banjoli, ITALI, m\u00eb 27 N\u00ebntor 1949.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Prof. ABAS ERMENJI Kush e mendonte dy muaj m\u00eb par\u00eb, se sot do t\u00eb mblidheshim p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,2,12,67,7,32],"tags":[31,39,93,66],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":416,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415\/revisions\/416"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}