{"id":40,"date":"2016-11-27T22:58:35","date_gmt":"2016-11-27T21:58:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/?p=40"},"modified":"2016-11-29T23:57:35","modified_gmt":"2016-11-29T22:57:35","slug":"safet-butka-luftetar-per-mbrojtjen-e-idealit-kombetar","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/2016\/11\/27\/safet-butka-luftetar-per-mbrojtjen-e-idealit-kombetar\/","title":{"rendered":"Safet Butka, luft\u00ebtar p\u00ebr mbrojtjen e idealit komb\u00ebtar"},"content":{"rendered":"

<\/h2>\n
\n

Shkruan: Prof.Muharrem Dezhgiu<\/strong><\/p>\n

Ne historine tone kombetare, njerez te pushkes dhe te penes, kane qene figura e veprimtare te nje niveli te tille pergatitjeje e formimi kulturor, arsimor dhe me ideale kombetare, qe jane vene ne sherbim te atdheut e te kombit me gjithe qenien e tyre, deri ne vetmohim. Keta aktore te historise kombetare perdorin me mjeshteri te dyja armet, edhe penen edhe pushken, ne kohen e momentin e duhur, ne sherbim te atdheut dhe te kombit. Pa dyshim, ne kete panteon figurash te tilla te idealeve kombetare, ben pjese dhe Safet Butka, dishepull i Plakut te Butkes, qe kishte hyre me pare ne historine tone te levizjes kombetare per liri e pavaresi.<\/p>\n

<\/span>
\nDeri ne vitin 1939 Safet Butkes iu desh te shpaloste aftesite e tij intelektuale si mesues, si edukator i brezit te ri te Shqiperise. Ndoshta, atij nuk i kishte shkuar nder mend se arma e tij e diturise me te cilen ai mekonte dhe ushqente brezin e ri, do te kishte ekuivalencen e vet ne betejat e luftes, qe ne vend te penes te perdorej pushka.<\/p>\n

Situata politike nderkombetare dhe e brendshme, ne fund te viteve \u201930-te te shekullit te kaluar i imponoi Shqiperise dhe shqiptareve luften ne vend te paqes, madje shqiptaret ishin te paret qe provuan agresionin fashist ne Europe, duke shenuar preludin e Luftes se Dyte Boterore.<\/p>\n

Ishin ditet e para te prillit te vitit 1939, kur ndergjegjja kombetare shqiptare ishte vene perpara proves se veshtire perballe pergatitjeve qe bente Italia fashiste per agresion ndaj vendit tone. Pas perpjekjeve te pasuksesshme per ta detyruar Mbretin e Shqiptareve te abdikonte, fashistet kishin vendosur te perdornin alternativen e agresionit ndaj vendit tone. Gadishmeria popullore per rezistence ishte masive sidomos ne qytetin e Tiranes. Manifestimet e rinise shkollore, te frymezuara e te drejtuara nga profesoret e tyre leviznin si nje lume ne rruget e qytetit. E ne balle te tyre qendronte mesuesi, profesori e drejtori i gjimnazit te Tiranes, Safet Butka. Dy-tre muaj para pushtimit fashist \u2013 kujton nje nga nxenesit e tij \u2013 drejtori i gjimnazit, Safet Butka dhe disa profesore te tjere e nderprene menjehere mesimdhenien sipas programeve, duke i zevendesuar ato me temen e dites \u201cAtdheu ne rrezik!\u201d 1<\/sup>. Arme ne duart e profesorit, ato dite ishte \u201cLahuta e Malsise\u201d, e Homerit shqiptar, te Gjergj Fishtes, qe ne zerin e gjestet e tij, ngjallnin emocione te forta, qe grishnin per lufte deri ne vdekje.\u201dNje force e madhe shpirterore \u2013 vazhdon memorja e nxenesit te tij \u2013 rritej e piqej brenda nesh per te shperthyer, kur ta donte nevoja\u201d.2<\/sup><\/p>\n

Nxenesit e gjimnazit do ta degjonin per here te fundit fjalimin e zjarrte patriotik te drejtorit te tyre, me 6 prill 1939. Porosine e tij \u201cTe rrembejme armet kudo qe t\u2019i gjejme t\u2019u dalim perpara pushtuesve dhe te luftojme si me 1920!\u201d,3<\/sup> nxenesit e pervetesuan si amanetin me te \u00e7muar te profesorit te tyre, per ta mbajtur e realizuar ne vitet e mepasme. Ato ngjarje te stuhishme e te zjarrta te diteve te para te prillit 1939, kur shpalosej vendosmeria e rinise studentore te Tiranes, kishin si frymezues fjalen dhe veprimin e Safet Butkes. Ne ditarin e 4 prillit 1939 te Mirash Ivanait lexojme: \u201cEdhe sot te tane diten dhe naten deri pas mesnates, shfaqjet e popullitndoqen njenatjetren\u2026 Ne nxenesit e shkollave te primun prej Safet Butkes, gjoksit trimosh e deshmoresh, po pasqyrohen Shqipnia dhe populli shqiptar\u2026\u201d.4<\/sup><\/p>\n

Pushtimi fashist i vendit, me gjithe qendresen dhe gadishmerine qe shfaqi populli shqiptar, ishte i pashmangshem. Ai u perjetua me hidherim e dhimbje te thelle nga atdhetaret, ne radhet e para te te cileve ishte Safet Butka. Ky do ta fillonte mesimin, pas pushtimit, duke mbajtur heshtje zije per deshmoret e rene ne vijen e pare te qendreses antifashiste. Nje qendrim i tille atdhetar kunder pushtuesit ra menjehere ne sy, gje per te cilen transferohet ne Shkoder.5<\/sup> Ne kete menyre emri i profesor Safet Butkes, evidentohet ne korespondencen e organizmave te pushtuesit, si person qe \u201cka vazhduar te manifestoje ndjenjat e tij zogiste dhe kundershtar i vendosur i qeverise aktuale.\u201d6<\/sup> Madje si i tille \u201cishte vene ne lidhje me te arratisur politike shqiptare, duke manifestuar hapur parimet komuniste\u201d.7<\/sup> Ai ishte si nje prej pergjegjesve me kryesore te manifestimeve studentore, te bera ne Shkoder, duke u treguar keshtu element i rrezikshem per rendin dhe sigurimin publik.8<\/sup><\/p>\n

Per organet e regjimit te pushtimit fashist veprimtaria antifashiste e Safet Butkes e kishte \u201cmbushur kupen\u201d, per ta larguar nga bashkepunetoret e tij, nga bashkatdhetaret e tij e sidomos nga studentet, qe ushqeheshin prej tij me ideale kombetare. Ne keto ndodhi (eshte fjala per demonstrated e 28 nentorit, \u2013 M.D. bejne pjese edhe profesoret Butka e Tano Shkreli \u2013 thuhej ne nje informacion te Partise fashiste shqiptare per manifestimet me sfond politik ne Shqiperi).<\/p>\n

Nga nje shkrese e Prefektures se Shkodres konfirmohej arrestimi i profesor Safet Butkes. Se bashku me atdhetare te tjere, kundershtar^\u2019 te pushtimit fashist, internohet ne Ventotene te Italise. Edhe pse ne internim, larg Shqiperise, instancat politike te pushtuesit vazhdonin te shprehnin shqetesimin e tyre per veprimtarine e Safet Butkes, \u201cper ndjenjat e tij antifashiste\u201d e per me teper duke patur parasysh faktin qe babai i tij kishte qene nje prej frymezuesve me te medhenj shpirterore per \u00e7lirimin e Shqiperise nga sundimi i turqeve\u201d9<\/sup>. Pushtuesit e kishin te qarte se tradita atdhetare qe trashegonte Safet Butka, ishte nje shtyse e forte per qendrimin e tij antifashist.<\/p>\n

Ne Ventotene, sic. kane deshmuar ish te internuarit politike, kundershtoi nderimin fashist te shenjave fashiste ne flamurin tone kombetar, nuk ngrihej ne kembe kur ekzekutohej himni fashist, bente propaganda kombetare dhe u mesonte shkrim e kendim shqip atyre qe nuk dinin.10<\/sup> Ne kete menyre, Safet Butka, edhe ne rrethana teper te veshtira te internimit, nuk perkulej, por qendronte e luftonte per idealin kombetar. Ai ishte i bindur dhe i vendosur se rruga drejt lirise kalonte nepermjet luftes se palekundur patriotike kunder pushtuesve. Cdo gje tjeter, thote ai, eshte iluzion. Ne nje leter shkruar ne Ventotene me 23 korrik 1942, Safet Butka qorton rrugen nje mikut te tij i cili, \u201cme ne fund duhet ta kuptoje se asgje nuk mund te beje as per te tjeret, as per vendin. Nje iluzion i hidhur. Duhet udhe tjeter: ajo e Sali Butkes dhe e Gani Butkes! Kjo ka qene dhe mbetet bindja ime\u201d<\/p>\n

Kerkeses per lirimin e tij Mekambesia nuk i pergjigjej. Vetem me 7 shkurt 1942 Kryesia e Keshillit te Ministrave ne Tirane njoftonte Komanden e Larte te Karabinierise qe Safet Butka se bashku me bashkeatdhetare te tij ishin liruar dhe u jepej porosia organeve kompetente per t\u2019i lene te lire kur te mbrrijne ne Shqiperi. Ndersa Komanda e Larte e Karabiniereve duke i njoftuar Komandat e grupeve te Karabinierise se Shkodres, Korces dhe Tiranes, nje dite me pas, per nje gje te tille, u kujtonte edhe referencat per veprimtarine e meparshme te tij.12<\/sup>.Por perseri kaluan per Safet Butken edhe shtate muaj te tjere ne internim, kur te tjeret ishin liruar.<\/p>\n

Pas lirimit nga internimi, Safet Butka ne fund te gushtit te vitit 1942, kthehet ne Shqiperi.13<\/sup> Bashkevuajtesi i tij, Abaz Ermenji, kujtonte: \u201cUne dhe Safet Butka ktheheshim nga Ishulli i Ventotenes dhe mbasi biseduam gjate me atdhetaret si Skender Mugon (vrare me pas nga gjermanet), Hysni Lepenicen, (vrare me pas nga italianet), etj., vendosem te dilnim maleve per te krijuar cetat e para me arme kunder pushtuesit fashist.\u201d14<\/sup> Ne takimin qe beri ne Tirane me Mithat Frasherin, Safeti i tregoi peripecite e tij te lodhshme te periudhes se internimit dhe e njoftoi se po kthehej ne Butken e tij legjendare per t\u2019u cmallur me djemte e tij te parritur dhe pastaj per ta vazhduar luften e 7 prillit 1939.15<\/sup> Butka, ne kembet e Gramozit dhe te Kazanit, u be \u00e7erdhja e levizjes kombetare prej ku Safeti predikonte bashkimin e vellazerimin e te gjithe shqiptareve dhe i pergatiste keta per luften vendimtare te \u00e7lirimit.16<\/sup> Nje i ri 17 vjecar kujtonte nga nje mbledhje me intelektuale demokrate nacionaliste, fjalet e Safetit, te sapokthyer nga Ventotena: \u201cQe te gjithe shqiptaret bashkerisht, thoshte ai, duhet ta ndertojme kete ngrehine te shembur Shqiperi me sa te mundemi, natyrisht dikush me ndonje gur ne themelite dhe dikush me ndonje halig ne mur, por gjithsesi pa bere gje, askush nuk duhet te rrije duarlidhur\u201d.17<\/sup> Me kete vizion te qarte te angazhimit atdhetar te secilit per luften vendimtare te \u00e7lirimit, ai shkeli e bisedoi me fshatrat e Kolonjes, te Dangellise, te Verges, te Oparit, te Skraparit, te Kor\u00e7es, te Devollit, duke predikuar, sig dinte ai, bashkimin dhe luften kunder pushtuesit.18<\/sup> Ai levizi fshat me fshat me moton \u201cbashkim e vellazerim\u201d rreth flamurit kuq e zi, me shkaben dykrenare ne balle, lufte okupatorit. Ne kete menyre ai do te pergonte nacionalizem, traditat me te mira te luftes se shqiptareve per liri e pavaresi dhe, nga ana tjeter, vetem ne kete menyre do t\u2019u kundervihej te gjithe atyre qe perdhosnin simbolet tona kombetare si fashizmit dhe atyre qe luftonin ne emer te internacionalizmit dhe sipas direktivave te Internacionales komuniste.<\/p>\n

Ende i pashmallur mire me familjen dhe me femijet, Safet Butka, i kthyer nga internimi, iu vu me mish e me shpirt organizimit dhe pergatitjeve per lufte kunder okupatorit. Ai veproi ne zonen Korce-Devoll-Kolonje. Duke kujtuar kete atmosfere pune te organizimit te cetave ne kete zone, nje nga drejtuesit e Ballit, Dhimiter Falo, do te thoshte: \u201cPersa i perkiste Prefektures se Kor\u00e7\u00ebs, u vendos te dilnin sa me shpejt ne mal dy ceta nacionaliste: nje ne Kolonje dhe nje ne Devoll. Ne kete krahine te famshme nuk ishte e veshtire te gjendeshin jo nje, por shume kryetare cetash. Por ne donim qe ceten e pare te Ballit Kombetar ne Prefekturen e Korces ta kryesonte vete djali me i zgjedhur i Kolonjes, i biri i Sali Butkes dhe i vellai i Ganiut, Safeti. Dhe kur ia kerkuam kete therori per atdheun, nuk e beri fjalen dysh.\u201d19<\/sup> Ne shterngimin e duarve te bashkepunetoreve te tij per misionin, qe po merrte persiper, S. Butka kishte dhe sigurine ne vetveten, sepse \u201cpenda\u201d e tij e kishte kalitur e brumosur te perdorte mire edhe pushken. Bashkeluftetaret e tij do ta vleresonin si \u201ci pari qe ngriti flamurin e nacionalizmit shqiptar ne nje lufte te organizuar\u201d.20<\/sup> Brenda nje kohe te shkurter \u00e7eta e tij do t\u2019i mbushte radhet me patriote e luftetare, me besimin e patundur ne fjalen dhe ne shembullin e komandantit.<\/p>\n

Jehona e cetes se Safet Butkes do t\u2019i kalonte dhe kufijte e vendit. Keshtu gazeta \u201cDaily Telegraph\u201d e 26 marsit 1943, duke evokuar luften e luftetareve shqiptare kunder pushtuesit,21<\/sup> ve ne dukje se ushtria e luftetareve shqiptare perbehet prej 50 cetave ose grupe atdhetaresh, si i quante ajo.<\/p>\n

\u201cNje prej grupeve kryesore te atdhetareve shqiptare \u2013 vinte ne dukje gazeta ne fjale \u2013 eshte e komanduar nga prof. Safet Butka, drejtor i kolegjit te Tiranes, vepron ne zonen Korce-Kolonje. Vazhdimisht ky grup u ka shkaktuar humbje italianeve duke vrare pjesen me te madhe te ushtareve, ndersa te mbeturit u arrestuan. Prof. Safet Butka liroi te gjithe te burgosurit politike dhe u mori nje sasi armesh e municionesh ne depot ushtarake.\u201d22<\/sup> Burimet e paaneshme te informacionit e shohin luften e shqiptareve si nje te tere dhe jo me perkatesi politike, e shohin ne funksion te detyres qe kishin te gjithe shqiptaret per clirimin e vendit.
\nEdhe vete pushtuesi, ne konstatimet dhe analizat, qe bente, nuk bente ndonje dallim midis forcave te rezistences shqiptare ne baze te perkatesise politike.<\/p>\n

Krijimi i Ballit Kombetar nuk u prit aspak mire nga komunistet. Studiues te paanshem, kane konstatuar se \u201cQendrimi i komunisteve ndaj Ballit Kombetar ishte i ftohte dhe armiqesor qe nga fillimi: ata ishin jashtezakonisht te\u2019 brengosur me faktin se \u201cballistet\u201d kishin refuzuar t\u2019i bashkoheshin \u201cLevizjes Clirimtare\u201d te cilen e kishin formuar ata si nje lloj fronti te kontrolluar komunist\u201d.23<\/sup>
\nDuke pasur parasysh kete situate politike, te gjithe veprimtareve dhe drejtuesve te qendreses antifashiste iu dilte detyre per te gjetur gjuhen e mirekuptimit e te bashkeveprimit pavaresisht bindjeve politike qe u perkisnin. Platforma politike e propoganduar nga komunistet per nje bashkim te shqiptareve pa dallim feje, krahine e ideje, duhej te merrte jete, te misherohej ne procesin e luftes.<\/p>\n

Safet Butka bente pjese ne organization e Ballit Kombetar, programi politik i se ciles ishte program republikan, antifeudal.24<\/sup> Pavaresisht nga kjo bindje politike ne veprimtarine e vet, nisur nga rrethanat e vendit tone te pushtuar, ai qendroi i vendosur si nacionalist, duke luftuar per t\u2019iu pergjigjur detyres per \u00e7lirimin nga pushtuesi. Ndaj ne arsenalin e veprimtarise se tij zune vend bisedat, puna bindese per te bere sa me shume mbeshtetes te kesaj organizate, i bindur se \u201cBalli Kombetar kishte gjithashtu nje autoritet te madh kombetar.\u201d25<\/sup> Orvatja e pare per bashkepunim midis Ballit Kombetar te Kor\u00e7es dhe te PKSH u be me 8 shkurt 1943.26<\/sup> Ne mbledhjen e perbashket te anetareve te Keshillit te Ballit Kombetar ne Korce, Fazlli Frasheri, Stavro Skendi, Musa Kranja dhe Ibrahim Mborja si dhe te delegateve te partise Manol Konomi, Sali Mborja, Taqi Skendi dhe nje rrobaqepes, u bisedua per te arritur nje bashkepunim te te dy paleve. Pa dyshim se roli i Safet Butkes ne organizimin e kesaj mbledhje ishte i padiskutueshem.<\/p>\n

Ishte perpjekja e perbashket e cetave partizane dhe te cetes se Ballit Kombetar, per te gjetur rruget dhe menyrat e bashkepunimit dhe te bashkeveprimit, qe u finalizua me marreveshje ne zonen e Kolonjes, me 19 mars 1943.27<\/sup><\/p>\n

Sipas pikave te kesaj marreveshjeje del mjaft qarte se te dyja forcat politike ne terrenin e Kolonjes, ku vepronte edhe Safet Butka, e gjeten gjuhen e bashkepunimit, duke njohur dhe individualitetin e njera-tjetres.Dhe kjo marreveshje tregonte se forcat politike shqiptare te krahines, perballe armikut pushtues e veprimeve te tij, do te ishin kurdohere prane e ne mbeshtetje te njera-tjetres, se nga te dyja forcat u shpallej lufte e hapur spiuneve, vjedhesve dhe cdo elementi qe kompromentonte luften kunder pushtuesit.<\/p>\n

Dhe, sic vihej ne dukje, ne fund te marreveshjes, kjo pune behej me \u201cbindjen e plote se i sjellin nje sherbim Atdheut\u201d.28<\/sup>
\nSafet Butka e kishte shtruar rrugen per te ardhur ne marreveshjen e sapopermendur. Ai kishte bindur me aksionet e luftimet e tij kunder pushtuesve banoret e krahines se Korces e te Kolonjes.
\nMe 23 janar te vitit 1943 ceta e Safet Butkes, prej 350 vetesh, kalonte ne fshatin Floq per te ndaluar ushtrine italiane qe vinte per t\u2019u shtrire ne ate krahine, per t\u2019i mbyllur levizjet e veprimit te cetes.29<\/sup> Shtypi i kohes, duke iu referuar kesaj lufte shkruante: \u201cSafeti i Maleve gjuhet me top nga ushtria e rregullt italiane.30<\/sup> \u201cBurri i pendes dhe i pushkes nuk e humb aspak; lufton me okupatorin derisa e detyron qe terhiqet\u201d. Dhe me tej shtonte: \u201cSafeti asht i palodhshem jo vetem si luftetar, por i palodhshem edhe si orator. Fjalimet e tija jane krejtesisht per bashkimin kombetar. Konferenca e mbajtur prej tij ne Hocisht te Devollit i dha me kuptu gjithe popullit se Safeti nuk ban asnje dallim feje, krahine, ideologjie. Safeti anetar vullnetar i Ballit Kombetar, s\u2019ka se si me qene tjeter, vecse idealist, qe punon per te drejtat e popullit shqiptar\u201d.31<\/sup><\/p>\n

Lidhur me luftimet ne Floq, bashkeluftetari i S. Butkes, Ali Pelo, kujton: \u201cSafet Butka mbasi beri mbledhjen me popullin organizoi mbrojtjen e fshatit. Lufta u ndez e forte dhe vazhdoi gjithe diten. Na griu mitrolozi i tyre ne maje te kodres. Megjithate, ne luftuam gjersa i thyem dhe ata iken ne Korce. Kjo ishte nje fitore e mire, qe beri buje. Shkruan dhe gazetat dhe traktet e luftes. Ne kete lufte ishte dhe Shendet Lako, Sefer Gostivishti, Alo Luarasi etj. Gjithsej ishin mbi 500 vete nacionaliste, po kish dhe nga fshati Floq, qe luftonin tok me ne.\u201d32<\/sup><\/p>\n

Ne raportin qe i behej ministrit te Puneve te Jashtme te Britanise se Madhe, Anthony Eden, me 30 korrik 1943 nga Miss E. Durham, ku jepet nje pasqyre e veprimeve luftarake ne Shqiperi dhe e drejtuesve kryesore te tyre, krahas Hysni Lepenices, Skender Mugos, Myslim Pezes, Abaz Kupit, Muharrem Bajraktarit, Mustafa Kacacit thuhej se \u201cNe krahinen e Korces, zemra dhe shtepia e nacionalizmit shqiptar ne jug, Dr. Safet Butka, ish-profesor, komandon nje njesi vullnetare dhe nje numer cetash\u201d.33<\/sup> Duke e konkretizuar me tej veprimtarine e Safet Butkes i njejti burim theksonte: \u201cGrupi i Dr.Butkes ne Korce kohet e fundit ka luftuar me nje detashment italian. Ka sulmuar gjithashtu shtabin italian ne Voskopoje ku kapen shume arme dhe municione dhe liruan nje numer roberish shqiptare. Kane sulmuar gjithashtu nje kompani kembesorie italiane ne Gjonomadh, ne zonen e Korces, duke vrare majorin fashist Amedeo, 2 togere dhe 21 ushtare.Cetat ne kete krahine sulmojne shpesh depot e ushtrise italiane dhe bereqetin e shperndajne ne popull.\u201d34<\/sup><\/p>\n

Nisur nga nje veprimtari e dendur dhe e suksesshme e forcave te rezistences shqiptare, diplomacia angleze, merrte nje mesim se po te armatosen shqiptaret dhe po t\u2019u premtohej se asnje pjese e tokes se tyre nuk do t\u2019i jepej tjeter kujt, \u201cItalia do t\u2019i kete ditet te numeruara ne Shqiperi\u201d.35<\/sup><\/p>\n

Ne kuadrin e pergatitjeve te terrenit per Mbledhjen e Mukjes eshte domethenese takimi i Safet Butkes me Abaz Kupin ne Teqene e Fushe Krujes ne qershor te vitit 1943.36<\/sup> I entusiazmuar nga ky takim Abaz Kupi ishte shprehur: \u201cLum Shqipnia qe ka kesi burrash\u201d. Po kaq thelle do ta shprehte hidherimin kur mori vesh vrasjen e Safetit: \u201cMedet, po shemben shtyllat e Shqipnise. Keta jane burrat qe e mbajne ate\u201d.37<\/sup>
\nMirepo, edhe pse ne Mukje u arrit marreveshja midis perfaqesuesve te Keshillit te Pergjithshem Nacionalglirimtar dhe te Ballit Kombetar, ajo nuk u zbatua per shkak te denoncimit qe i beri udheheqja e PKSH, e cila drejtonte Keshillin e Pergjithshem.
\nMegjithate, nacionalistet, te prirur per te bashkuar forcat shqiptare per t\u2019i dhene goditjen perfundimtare okupatorit fashist, nuk donin ta besonin. Ata vazhduan disa aksione te perbashketa ne ditet e fundit te gushtit dhe te fillimit te shtatorit 1943.
\nPas kapitullimit te Italise, me 8 shtator 1943, ne qytetin e Korces u organizua nje demonstrate masive paqesore, me ane te ciles kerkohej qe ushtria italiane te bashkohej me forcat antifashiste kunder pushtuesit te ri gjerman. Ne demonstraten e 9 shtatorit 1943 u hodhen parulla per bashkimin e popullit dhe u kenduan kenge atdhetare. Ne keto rrethana komanda italiane nxjerr autoblindat qe qellojne mbi demonstruesit me mitraloz duke shkaktuar 59 demonstrues te vrare dhe 120 te plagosur.<\/p>\n

Pas kesaj masakre trupat italiane filluan te terhiqen ne drejtim te Tiranes\u00a0me 10 shtator 1943.<\/p>\n

Gjate terheqjes forcat italiane u goditen ne rrugen Korce-Pogradec nga forcat partizane te batalioneve \u201cClirimi\u201d, \u201cAli Kelmendi\u201d dhe \u201cKurora\u201d, si dhe dhjetra forca vullnetare te fshatrave. Ne aksion, qe mori emrin lufta e Pocestes, mori pjese dhe ceta e Safet Butkes e Ballit Kombetar.38<\/sup> Ne keto luftime italianet mbeten te bllokuar ne Maliq 4-5 dite dhe munden te c\u2019bllokoheshin vetem pas ndihmes se forcave naziste gjermane. Nga radhet e Ballit Kombetar u vra ne kete lufte te perbashket Nexhip Feim Shuaipi, nga Mileci i Kolonjes.<\/p>\n

Per zhvillimin e luftes ne Poceste nje dokument i kohes shenonte: \u201cNder ditet 9 deri 13 te k.m. (shtator 1943, shenimi im, M.D.) armiku ka qene impenjuar prej trupavet tona t\u2019udhehequra prej Safet Butkes ne beteja te ashpra ne zonen Pogradec-Korce. Armiku pesonte humbje te renda ne njerez, nga ana jone humbjet jane te lehta\u201d.39<\/sup><\/p>\n

Fryma e bashkepunimit qe inspironte Safet Butka ne radhet e luftetareve te tij del edhe ne nje leter te derguar nga komanda e Batalionit \u201cHakmarrja\u201d me 27 gusht 1943.40<\/sup> Kjo komande pasi shprehte kenaqesine e propozimit te Safet Butkes per bashkepunim midis tyre, kerkon njoftime per forcat qe do te merrnin pjese nga ceta e S. Butkes per te caktuar vendin, se ku mund te vinin ne ndihme. Kjo fryme bashkepunimi nuk i pelqente udheheqjes se PKSH. Kreret e saj, pas Mbledhjes se Mukjes, harxhuan tere arsenalin e tyre per ta paraqitur Ballin Kombetar si bashkepunetor te pushtuesit, per \u201cte justifikuar\u201d qendrimin e vendosur te saj, lidhur me shkaterrimin e asgjesimin ushtarak te Ballit Kombetar. Kete qendrim te saj udheheqja e PKSH deshi t\u2019ia impononte edhe misionit ushtarak aleat qe vepronte ne Shqiperi. Ndaj ky i fundit, i ndikuar nga ky qendrim, kerkoi me kembengulje te takohej me perfaqesues te cetave te Ballit Kombetar te Korces. Kete gje mezi e priste dhe Safet Butka 41<\/sup> sepse do te sqaronte shume gjera lidhur me qendrimin e aleateve ndaj Ballit Kombetar, per te vertetuar e argumentuar se luftetaret e tij \u201cnuk kishin ndihmuar italianet te luftonin partizanet\u201d, \u201cnuk ishin fashiste, tradhetare dhe kriminele\u201d42<\/sup> sic i cilesonte propoganda komuniste.
\nPas bisedes qe u zhvillua midis McLean dhe Safet Butkes dhe akordit te nenshkrua prej tyre me 8 gusht 1943, u vendos qe nje nga cetat e Safet\u00a0Butkes te vihen ne dispozicion te kapiten Smajlit, per te pare drejtperdreit kunder kujt luftonte \u00e7eta e tij.43<\/sup><\/p>\n

Perfaqesuesi i misionit anglez kujton-\u201cUne shkova me ceten. Ishin rreth 50 burra. Me sa me kujtohet komandant i cetes ishte kapiten Benimi. Shkuam ne Barmash. Atje i beme prite nje autokolone gjermane. Ne vendosem mina ne rruge. Autokolona vinte nga Korca. Ne krye ishte autoblinda qe terhiqte nje top 88 mm qe u hodh ne ere dhe gjithe ushtaret qe ishin ne te u vrane\u2026. Ne hapem zjarr, duke shkaterruar dhe 3 kamionet e pare\u2026 Rezultati ishte se ne kishim vrare 18 gjermane\u2026 shkaterruam nje top te cilen e hodhem ne kanal, qe ishte shtrati i nje lumi.
\nDhe ky aksion u be nga nje \u00e7ete e Safet Butkes. Keshtu qe ne kishim faktin se Enver Hoxha kishte genjyer, kur thoshte se ballistet ishin ne anen e gjermaneve\u201d.44<\/sup> Kete aksion e pasqyronte dhe komunikata e Ballit Kombetar te Korces. \u201cPlani i veprimit u vu ne zbatim ne oret e para te mengjesit te dites 13 gusht nga ana e ushtareve te lirise te udhehequr prej komandanteve te tyre dhe pas nje perpjekje qe vazhdoi me teper se dy ore, perfundoi me fitimin e plote te armeve tona\u201d.45<\/sup><\/p>\n

Nga forcat e Ballit u plagos Syrja Qafezezi, i cili u dergua per t\u2019u mjekuar ne shtepine e Safet Butkes.46<\/sup> Me tej kapiteni anglez sqaronte: \u201cSipas logjikes se Hoxhes, \u00e7do njeri qe nuk ishte komunist ishte fashist, reaksionar. Mua me quajten fashist. Kjo eshte pjese e taktikes komuniste. Kundershtaret e tij automatikisht cilesoheshin si fashiste.\u201d47<\/sup><\/p>\n

Historiografia komuniste shqiptare, duke iu permbajtur kesaj linje e ka denigruar figuren e Safet Butkes, duke i atribuar atij rolin e percaresit, sipas porosive te spiunazhit italian(!).48<\/sup> si mund te quhet pune percarese \u201cqe te zhvillosh propaganda kunder komunizmit, per te bindur popullsine te heqe dore nga kjo levizje\u201d? Per Safet Butken ishte i qarte rreziku i depertimit te ideologjise komuniste ne vendin tone, te mbeshtetur fuqimisht nga armiqte shekullore te popullit shqiptar. Ndaj si nacionalist e quante detyre te larte patriotike forcimin e ndjenjes nacionaliste, sepse vetem keshtu mund te arrihej bashkimi kombetar per \u00e7lirimin kombetar.
\nSafet Butka, duke perfaqesuar nacionalizmin shqiptar, percoi me fjalen e tij te zjarrte kredon e tij per realizimin e Shqiperise Etnike. Mbeshtetesit e kesaj pikepamjeje ne Kosove kishin formuar nje rryme te dukshme nacionaliste, e cila shprehej per irredentizem, per shkeputjen e Kosoves nga sundimi sllav dhe bashkimin e saj me Shqiperine. Perfaqesuesit e kesaj rryme irredentiste kishin gjetur tek Safet Butka nje mbeshtetje te fuqishme.<\/p>\n

Ne nje leter te Komitetit Krahinor te PKJ per Kosove e Dukagjin, te firmosur nga Blini, thuhej: \u201cVendin e Ballit ketu nder ne po e zen irredentizmi, qe s\u2019asht gja tjeter vecse nje dege e Ballit. Irredentizmi drejtohet prej Selman Rizes, mikut e shokut te Safet Butkes.Keta kane botuar dhe nje fare broshure ku kallzojne karakterin e cilesite e tyne si dhe rrugen qe do te ndjekin. Ne broshure direkt nuk na atakojne, por len me kuptue se do te na atakoje dhe me shkrim; mbasi me goje s\u2019ka pushue s\u2019atakuemi po te thuash qysh se pushti Selman ka ardh ne Kosove\u201d.49<\/sup> Duket qarte se komunistet, qofshin ne Shqiperi apo ne Kosove, ishin ne te njejten ombrelle sllave, ndaj e ndjejne ne te njejten menyre peshen dhe forcen e nacionalizmit shqiptar te perfaqesuar nga nacionalisti Safet Butka apo irredentisti Selman Riza, si pengesa te forta per nenshtrimin e shqiptareve.<\/p>\n

Ideali i nacionalisteve per Shqiperine Etnike, per bashkimin e gjithe shqiptareve nuk mund te realizohej pas qendrimit qe percaktoi PKSH pas Marreveshjes se Mukjes, per lufte kunder Ballit Kombetar. Kjo e deshperoi shume Safet Butken. Prandaj i shkroi Enver Hoxhes per nje takim, te cilin ky i fundit e pranoi, u caktua dhe vendi, por ai nuk u paraqit.50<\/sup>
\nMegjithate Safet Butka ndoqi me durim politiken e shmangies se luftes vellavrasese, deri diten e vetvrasjes tragjike te shtatorit 1943 ne Teqene e Melcanit.<\/p>\n

\u201cPa shkuar mire lajmi i hidhur i vdekjes se Hysni Lepenices \u2013 jepej njoftimi ne traktin e Ballit Kombetar \u2013 kombin shqiptar e gjeti rishtas nje pikellim i dyte: Safet Butka, idealisti i shquar dhe luftetar i patrembur i Kolonjes i dha fund jetes tue vrare veten\u201d.51<\/sup> \u201cPo ne vend qe ne Historine Kombetare \u2013 vazhdon trakti -Hysni Lepenica do te qendroje si hero Homerik, Safet Butka do te perjetesohet si hero Ibsenian\u201d.52<\/sup><\/p>\n

Per rrethanat e vetvrasjes se Safet Butkes ka patur versione te ndryshme, madje diametralisht te kunderta. Ne po perpiqemi te sjellim disa gjykime per te ardhur ne nje perfundim sa me te sakte e te drejte.<\/p>\n

Xhevdet Kapshtica, sekretari i Safet Butkes ka deshmuar: \u201cNe lufte e siper eshte vrare dhe Hysni Lepenica, mik i ngushte i Safetit. Erdhi edhe lajmi i hidhur i vrasjes se pabese te gati krejt Komitetit Qarkor te Devollit me ndihmen, u fol, te eamisteve greke. Me ne fund na ra si bombe edhe rrethimi e vrasja e Xhako Biranjit, ne luftim e siper, nga komunistet-rrethimi. ne syte tone i shtepise se Refat Goskoves, por pa ndonje dem\u2019 na shtangen ne dhe Safetin. Per te mos hyre ne lufte, per t\u2019u shmangur provokacioneve antikombetare te komunisteve ne e muarem si norme kategorike, qe qendronte mbi cdo norme tjeter te karakterit subjektiv. Ketyre rrethanave Safeti i gjore, i lodhur jashte mase ne nje moment kur prane vetes nuk pat as Hysenin e tij qe e mbante si adjutant, as edhe ndonjerin prej nesh, shoket e tij, e humbi besimin. Atdheu i tij do te hynte ne rrugen e luftes civile, te vellavrasjes\u2026 Safeti nuk mundi ta ndalte ate doren qe e la pa jete\u201d.53<\/sup> Safeti pati fatin tragjik te Atdheut. Ai e shihte kete fat te paracaktuar, edhe ne planin e jashtem, edhe ne ate te brendshem\u201d,54<\/sup><\/p>\n

Dhimiter Fallo, nje nder bashkepunetoret e ngushte te Safet Butkes ne ceremonine e varrimit do te vinte ne dukje, para ushtrive te Batalionit \u201cSafet Butka\u201d: \u201cNje ngjarje fatkeqe ka shkaktuar mbledhjen tone te sotme. Safet Butka s\u2019eshte me\u2026 Safeti yne i shtrejte pati nje \u00e7ast dobesimi, nje cast tronditjeje fatale dhe i dha fund jetes me doren e vet. Kjo ngjarje fatkeqe, kjo menxyre e zeze ka hedhur ne zi te thelle jo vetem ne shoket e tij, jo vetem Kolonjen e tij te dashur, por gjithe Shqiperine. Eshte nje zi e madhe kombetare kjo qe na ka mbledhur sot ketu, ne kete mbledhje, ne te cilen mungon fytyra me e cquar e Kolonjes trime e atdhetare, mungon udheheqesi i saj i madh, ushtari i saj i pare, Safet Butka\u201d.55<\/sup> Dhe me tej do te vleresonte se \u201cJeta dhe veprat e tij jane tani nje pasuri e historise se re te kombit tone. Ne kohe lirie e paqeje, te tjere do ta kryejne kete detyre\u201d.56<\/sup><\/p>\n

\u201cShqiptar i madh\u201d do ta kujtonte Qazim Z. Prodani, 13 vjet pas vdekjes, Safet Butken. \u201cSafeti, kur degjonte fjalen vellavrasje, pergjigjej: d.m.th. \u201cvetvrasje\u201d. Nje edukator si Safeti e misionar shqiptarie me moral e ideal i kalibrit te tij, nuk mund te bindej ne ditet e para se, vllavrasja nuk ishte nje vetvrasje. E, kur puna shkoi me te vertete ne vrasje, Safeti tha: \u201cEshte me mire t\u2019ia nisim nga vetvetja se sa plumbat t\u2019ia drejtojme vllaut te semure, te cilen te perpiqemi ta sherojme dhe verdiktin e cdo akti marrezie t\u2019ia leme ta thote nje dite Kombi dhe historia\u201d.<\/p>\n

\u201cSafeti desh ta sheronte vertete nje pjese te djemvet te Shqiperise dhe, si udheheqes moral, vendosi t\u2019u jape shembullin e flinise supreme te tij. \u201cPerpara jetes se Atdheut nuk ka vlere jeta ime fizike\u201d.57<\/sup> E ku mund te gjendet arsyetim me i sakte e me i argumentuar, per motivet morale e atdhetare qe e cuan Safet Butken ne vetflijimin e tij, vetem e vetem per t\u2019i zgjatur jeten Atdheut?<\/p>\n

\u201cSa here qe kujtoj djalin trim te Butkes trime \u2013 do te shprehej Mithat Frasheri \u2013 aq here ngasherehem e derdh lot te zjarrte. Safetin e njoha qe te vogel e njoha ne caste me dramatike te jetes kombetare. ..\u201d.58<\/sup> Safeti \u201cne kulmin e deshperimit, per te mos e pare me syte e tij vellavrasjen e pergatitur prej te huajve dhe per te mos perlyer duart e tij te pastra me gjak shqiptar, heroikisht i dha fund jetes dhe me kete aktin e fundit tregoi edhe nje here shembullin me tipik te vetmohimit\u201d.59<\/sup><\/p>\n

Duke u shprehur per kete akt vetmohimi te Safet Butkes, (Dejvid Smajh) David Smiley konkludonte: \u201cBalli Kombetar humbi nje udheheqes te zotin dhe Shqiperia nje nga patriotet e pare qe binin viktime e komunisteve.\u201d60<\/sup><\/p>\n

Ne kundershtim me vleresimet e gjykimet qe permenda per vendin dhe vepren e Safet Butkes propoganda komuniste e kohes dhe me vone u perpoqen, me kot te njollosnin me shpifje e trillime, sic dine vetem ata.<\/p>\n

Duke iu pergjigjur shpifjeve dhe akuzave te tilla, Balli Kombetar i konsideronte \u201cnje akt imoral te shahet pas vdekjes burri patriot i shtepise trime, i ndieri shoku yne Safet Butka, i cili pak dite para se te vdiste e qelloi ushtrine gjermane midis rruges Erseke-Leskovik, duke i shkaktuar mjaft deme\u201d.61<\/sup><\/p>\n

Pavaresisht se gjate 50 vjeteve te diktatures komuniste emri i Safet Butkes eshte lakuar si tradhetar, e verteta jeton e shkelqen me shume se cdo shpifje e trillim. Ai ishte dhe mbetet nje \u201cMartir i Kombit\u201d. Ndaj vepres atdhetare e kombetare te tij shoket e tij, nxenesit e tij te denje, e gjithe bota intelektuale shqiptare me admirim e kujtojne. \u201cAi do te jete monumenti i perjetesise te nacionalizmit shqiptar. \u201c62<\/sup> Me duket se nuk mund te kete vleresim me te denje se ky i bere nga Mid\u2019hat Frasheri per vepren dhe jeten e Safet Butkes.<\/p>\n

Sqarime :<\/em><\/strong><\/p>\n

1 Besim Daja, \u201cLahuta e Malsise\u201d ne duart e Safet Butkes, ne Rilindja Demokratike, 15 shkurt 1992.<\/em><\/p>\n

2 Po aty.<\/em><\/p>\n

3 Po aty.<\/em><\/p>\n

4 Arkivi Qendror i Shtetit (me tej AQSH. Fondi Ministria e Arsmit, Dok. Nr.31. Res. 19.4.1939.<\/em><\/p>\n

5 AQSH. Fondi 253, V 1940, D. 31\/5, fl. 306.<\/em><\/p>\n

6 Po aty, f. 289.<\/em><\/p>\n

7 Po aty, f. 296.<\/em><\/p>\n

8 Po aty, f. 301.<\/em><\/p>\n

9 Po aty.<\/em><\/p>\n

10 Xhevdet Kapshtica, Safet Butka, luftetar i vellazerimit dhe i bashkimit te kombit\u2026 Liria, 19 qershor 1992.<\/em><\/p>\n

11 AQSH. F.261, V 142, D.89, f. 11.<\/em><\/p>\n

12 AQSH. F. 249, V 1942, D.I\/303, f. 77.<\/em><\/p>\n

13 Po aty, fl. 62. Shkrese e Mekembesise se Pergjithshme, 30 tetor 1942.<\/em><\/p>\n

14 Abaz Ermenji, Vendi i Skenderbeut ne historine e Shqiperise, Tirane 1996, f. 480.<\/em><\/p>\n

15 Mithat Frasheri, Lule dhe lot mbi varrin e Safet Butkes, \u201cFlamuri\u201d nr.4, viti 1944.<\/em><\/p>\n

16 Po aty.<\/em><\/p>\n

17 Petrit A. Velaj, Nje dritare burgu, Tirane 1994. Shenim me rastin e dnurmut\u00a0te librit zonjes se prof. Safet Butkes. (Ruhet ne familjen Butka)<\/em><\/p>\n

18 Mithat Frasheri, Lule dhe lot mbi varrin e S. Butkes, \u201cFlamuri\u201d nr. 4, 1944.<\/em><\/p>\n

19 Fjala e Dh. Fallos ne ceremonine e varrimit te S. Butkes (Ruhet ne familjen Butka).<\/em><\/p>\n

20 Po aty.<\/em><\/p>\n

21 Ufficio Storico Stato Mizzione Esercito Italiano (me tej USSMEI), D.S. B.1196\u00a0Ragazzi soldati di Albania. Combatano inbande di guerriglieri. \u201cDaily Telegraph\u201d,\u00a026 marzo 1943.<\/em><\/p>\n

22 USSMEI, B. 1196fase 8. Artikull i gazetes \u201cDaily Telegraph\u201d, 26 mars 1943,\u00a0f. 315.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

23 Noel Malkolm, Histori e shkurter e Kosoves, Prishtine 1998, f.315.<\/em><\/p>\n

24 Po aty.<\/em><\/p>\n

25 Po aty.<\/em><\/p>\n

26 AQSH. F.42\/AP V1943, 2.21, \u00a31.1.<\/em><\/p>\n

27 AQSH. F.42, V1943, D. 22<\/em><\/p>\n

Po aty.<\/em>
\n AQSH, F. 270\/AP, V 1942-1943, D.69, f.37.<\/em>
\n Arkivi Qendror i Ushtrise, V 1943, D.ll. \u201cLufta e \u00e7lirimit kombetar\u201d.<\/em><\/p>\n

AQSH, F270\/AE V1942-1943, D.69, fl.37.<\/em>
\n Kujtimet e Ali Pelos. (Ruhen nga familja Butka).<\/em><\/p>\n

3QVi f Institutit tg Historise. (AIH) Dokumente angleze. AV143. F0.371\/ 37144. Raporte te B.L.O. ne Shqiperi per nje rezistence qe nuk pritej. Po aty. Raport i 30 korrikut 1943. R 6923<\/em><\/p>\n

35 Po aty.<\/em><\/p>\n

36 Pertefe Leka, Vepra e Safet Butkes \u2013 misherim i shqiptarizmes, Balli Kombit<\/em>
\n 21 shtator 1995.<\/em><\/p>\n

37 Sipas kujtimeve te z. Ramis Dani ne diaspore. (Ruhen nga i biri i Safetit).<\/em><\/p>\n

38 Thoma Bezhani, Demonstrata e 9 shtatorit 1943\u2026 Kor\u00e7a demokratike, 19\u00a0shtator 1993.<\/em><\/p>\n

39 AQSH. F.558, V. 1943, D. 20, fl.2. Komunikate 14 shtator 1943.<\/em><\/p>\n

40 Leter e Petrit Dumes e Josif Pashkos derguar zotit Safet Butka, komandant i\u00a0\u00e7etave te Ballit Kombetar, 27 gusht 1943.<\/em><\/p>\n

41 David Smiley, Albanian Assignment, London, f.37.<\/em><\/p>\n

42 Po aty, f. 36.<\/em><\/p>\n

43 Interviste me Dejvid Smajlin, ne gaz.\u201dRepublika\u201d, 19 korrik 1992.<\/em><\/p>\n

44 Po aty.<\/em><\/p>\n

45 AQSH, F. 270\/AP V1943, D. 48, fl. 2.<\/em><\/p>\n

46 Sipas kujtimeve te Dine Vashes (Ruhet ne familjen Butka)<\/em><\/p>\n

47 Po aty.<\/em><\/p>\n

48 Historia e LAN te popullit shqiptar 2, Tirane 1986, f.107.<\/em><\/p>\n

49 AQSH. F.14\/AR V 1944, D.42, fl.l.<\/em><\/p>\n

50 Kujtime te Sefer Meces (Ruhen ne familjen Butka)<\/em><\/p>\n

51 AQSH. F. 42, V 1943, D. 22\/1. Trakt. \u201cBallit Kombetar\u201d 29.IX.1943.<\/em><\/p>\n

52 Po aty<\/em><\/p>\n

53 Kujtimet e Xhevdet Kapshtices (Ruhen ne familjen Butka)<\/em><\/p>\n

54 Xhevdet Kapshtica, Safet Butka, luftetar i vellazerimit dhe i bashkimit te<\/em>
\n kombit\u2026 \u201cLiria\u201d, 19 qershor 1992.<\/em><\/p>\n

55 Fjala e Dhimiter Fallo ne ceremonine e varrimit te Safet Butkes (origjinali ne<\/em>
\n familjen Butka)<\/em><\/p>\n

56 Po aty<\/em><\/p>\n

57 Qazim Z. Prodani, Shqiptari i madh Safet Butka, Istambul, tetuer 1956.<\/em><\/p>\n

58 Mithat Frasheri, Lule dhe lot ne varrin e Safet Butkes, \u201cFlamuri\u201d, 1944.<\/em><\/p>\n

59 Po aty.<\/em><\/p>\n

60 David Smiley, Albanian Assignment, London, f. 53.<\/em><\/p>\n

61 AQSH. F. 270\/AR V. 1942-1943, D. 69, fl. 37.<\/em><\/p>\n

62 Mithat Frasheri, Lule e lot ne varrin e Safet Butkes, \u201cFlamuri\u201d, 1944.\u00a0710<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Shkruan: Prof.Muharrem Dezhgiu Ne historine tone kombetare, njerez te pushkes dhe te penes, kane qene figura e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,7,32],"tags":[21],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":150,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions\/150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}