145 vjet m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 10 qershor 1878, u krijua Lidhja e Prizrenit e cila ishte p\u00ebrpjekja e par\u00eb e shqiptar\u00ebve p\u00ebr bashkimin n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb vetme politike dhe administrative. Kjo p\u00ebrpjekje u zhvillua n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur toka shqiptare iu ishin falur fqinjve serb\u00eb, bullgar\u00eb e malazez nga Traktati i Sh\u00ebn Stefanit disa muaj m\u00eb par\u00eb dhe kur Fuqit\u00eb M\u00ebdha po rivizatonin hart\u00ebn e Ballkanit n\u00eb Kongresin e Berlinit. Shkaku i k\u00ebtyre ndryshimeve ishte fitorja e Rusis\u00eb n\u00eb luft\u00ebn ruso-turke me \u00e7\u2019rast Rusia p\u00ebrkrahu zgjerimin e shteteve sllave n\u00eb Ballkan, kryesisht n\u00eb d\u00ebm t\u00eb tokave shqiptare. Perandoria otomane, megjith\u00eb luajalitetin e shqiptar\u00ebve ndaj saj, nuk i mbrojti tokat shqiptare, por p\u00ebrkundrazi i p\u00ebrdori ato p\u00ebr t\u00eb negociuar pasoja m\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr vet\u00eb Turqin\u00eb. Shqiptar\u00ebt me Lidhjen e Prizrenit u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb krijonin nj\u00eb entitet politik shqiptar autonom i cili do t\u00eb p\u00ebrfshinte kat\u00ebr vilajetet me shumic\u00eb shqiptare: at\u00eb t\u00eb Shkodr\u00ebs, t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb Manastririt dhe t\u00eb Janin\u00ebs. P\u00ebr fat t\u00eb keq Lidhja e Prizrenit nuk e arriti q\u00ebllimin e saj p\u00ebr disa arsye, ku m\u00eb kryesorja ishte ndarja e shqiptar\u00ebve n\u00eb 4 vilajete dhe p\u00ebr\u00e7arjet midis tyre.
Pas disa vitesh, shqiptar\u00ebt i p\u00ebrq\u00ebndruan forcat n\u00eb krijimin e nj\u00eb shteti t\u00eb pavarur q\u00eb u kuror\u00ebzuan me shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb Vlor\u00eb m\u00eb 28 n\u00ebntor 1912. Por disa muaj m\u00eb von\u00eb Konferenca e Londr\u00ebs i njohu k\u00ebtij shteti shqiptar m\u00eb pak se gjysm\u00ebn e tokave shqiptare. Pjes\u00ebn tjet\u00ebr ua fali fqinjve, Kosov\u00ebn Serbis\u00eb, \u00c7am\u00ebrin\u00eb Greqis\u00eb etj. Q\u00ebllimi ishte gjoja t\u00eb evitohej Lufta Ballkanike, e cila megjithat\u00eb u zhvillua. Por pas k\u00ebsaj lufte tokat shqiptare iu mbet\u00ebn fqinjve dhe iu n\u00ebnshtruan nj\u00eb procesi de-shqiptarizmi me dhun\u00eb apo t\u00eb fsheht\u00eb.
Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb nacionalizmi shqiptar tentoi t\u2019i ribashkonte trojet shqiptare n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb vet\u00ebm, por pa sukses, sepse kjo p\u00ebrpjekje u sabotua n\u00eb Shqip\u00ebri nga komunizmi i sponsorizuar dhe p\u00ebrkrahur nga Serbia.
Sot, 145 vjet pas Lidhjes s\u00eb Prizrenit, \u00c7am\u00ebria \u00ebsht\u00eb spastruar etnikisht nga Greqia dhe n\u00eb vitin 1999 edhe Kosova p\u00ebr pak p\u00ebsoi t\u00eb nj\u00ebjtin fat nga hordhit\u00eb serbe t\u00eb cilat shp\u00ebrngul\u00ebn nga vatrat e tyre thuajse nj\u00eb milion shqiptar\u00eb apo m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. Por fal\u00eb sensibilizimit t\u00eb opinionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar me an\u00eb t\u00eb rezistenc\u00ebs paq\u00ebsore, fal\u00eb luft\u00ebs s\u00eb U\u00c7K-s\u00eb dhe pastaj nd\u00ebrhyrjes s\u00eb NATO-s, ky spastrim u evitua dhe shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs mund\u00ebn t\u00eb kthehshin n\u00eb vatrat e tyre pas disa muajsh.
Nga ana tjet\u00ebr shum\u00eb qytete q\u00eb ishin shqiptare n\u00eb koh\u00ebn e Lidhjes s\u00eb Prizrenit dhe q\u00eb u lan\u00eb jasht\u00eb kufijve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb londineze, gjat\u00eb shekullit q\u00eb kaloi u zbraz\u00ebn nga popullsia e tyre shqiptare e cila u largua ose u asimilua. Shembuj t\u00eb till\u00eb jan\u00eb Manastiri (sot Bitola n\u00eb Maqdoni ) ku u mbajt edhe Kongresi i Alfabetit, Kosturi (sot Kastoria), Follorina (Florina), Janina etj. n\u00eb Greqi, pa folur p\u00ebr qytetet e \u00c7am\u00ebris\u00eb si Preveza, Arta, Parga etj. apo ato q\u00eb sot gjenden n\u00eb Serbi si Pazari i Ri, Bllaca, Kurshumlia, Vranja etj. apo ato q\u00eb gjenden n\u00eb Mal t\u00eb Zi si Rozhaja, Gucia etj.
De-shqiptarizmi i k\u00ebtyre qyteteve dhe krahinave \u00ebsht\u00eb pasoj\u00eb direkte e mos-integrimit t\u00eb tyre n\u00eb shtetin shqiptar dhe e l\u00ebnies s\u00eb tyre jasht\u00eb kufijve t\u00eb tij. Sepse fqinj\u00ebt tan\u00eb ballkanik\u00eb kan\u00eb ushtruar sistematikisht nj\u00eb politik\u00eb agresive asimilimi ose spastrimi ndaj popullsive shqiptare q\u00eb kan\u00eb patur brenda kufijve t\u00eb tyre.
Lidhja e Prizrenit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb eksperienc\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb na vjen nga historia dhe duhet t\u00eb na b\u00ebj\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen e shqiptar\u00ebve e cila po p\u00ebrcaktohet sot. N\u00eb koh\u00ebn e Lidhjes s\u00eb Prizrenit, shqiptar\u00ebt po dilnin nga nj\u00eb perandori shum\u00eb-komb\u00ebshe kurse sot po futen n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr struktur\u00eb po ashtu shum\u00eb-komb\u00ebshe q\u00eb \u00ebsht\u00eb Bashkimi Europian. Duke par\u00eb daljen katastrofike t\u00eb shqiptar\u00ebve nga perandoria otomane e cila shkaktoi tkurrjen e tokave shqiptare dhe rrezikoi edhe vet\u00eb ekzistenc\u00ebn e kombit shqiptar, me t\u00eb drejt\u00eb sot mund t\u00eb shtrojm\u00eb pyetjen: si duhet t\u00eb futen shqiptar\u00ebt n\u00eb Bashkimin Europian? Bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtet apo t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb disa shtete?
Politika dhe situata aktuale privilegjojn\u00eb opsionin e dyt\u00eb. Shqiptar\u00ebt parashikohet t\u00eb futen n\u00eb BE t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb gjasht\u00eb shtete: Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb ku ata p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shumic\u00eb absolute, n\u00eb Maqedoni ku p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb popullsis\u00eb, n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe Serbi ku jan\u00eb minoritet i njohur dhe n\u00eb Greqi (e cila \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb n\u00eb BE) ku jan\u00eb minoritet t\u00eb cilin shteti grek nuk e njeh.
Por a \u00ebsht\u00eb kjo zgjidhja e duhur p\u00ebr interesin komb\u00ebtar t\u00eb shqiptar\u00ebve? A nuk rrezikojn\u00eb shqiptar\u00ebt p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb nj\u00eb moment tjet\u00ebr t\u00eb historis\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen tkurrjen e m\u00ebtejshme t\u00eb trojeve t\u00eb tyre ose edhe m\u00eb keq v\u00ebnien n\u00eb dyshim t\u00eb ekzistenc\u00ebs komb\u00ebtare?
Historia e daljes s\u00eb shqiptar\u00ebve si shtet i pavarur dhe m\u00eb sakt\u00eb periudha q\u00eb nga Lidhje e Prizrenit e deri n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb XX na jep k\u00ebt\u00eb m\u00ebsim t\u00eb thjesht\u00eb: n\u00ebse duhet t\u00eb futen n\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb shum\u00eb-komb\u00ebshe si BE, shqiptar\u00ebt duhet t\u00eb futen si nj\u00eb shtet i vet\u00ebm komb\u00ebtar, ashtu sikurse shtetet e tjera t\u00eb BE dhe jo t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb shtete t\u00eb ndryshme ku rrezikojn\u00eb shkrirjen dhe asimilimin, i cili do t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb i fort\u00eb me tendenc\u00ebn e globalizimit me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballet sot e gjith\u00eb bota.
Por ky m\u00ebsim i thjesht\u00eb \u00ebsht\u00eb tejet i v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u zbatuar. Sepse n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb vet\u00eb shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb dakord p\u00ebr strategjin\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb ndjekin. Ndasit\u00eb krahinore, klanore, politike, dhe fetare i kan\u00eb ndjekur gjithmon\u00eb n\u00eb historin\u00eb e tyre. Shqiptar\u00ebt p\u00ebrgjith\u00ebsisht kan\u00eb reaguar kur rrezikun e kan\u00eb patur tek dera, at\u00ebher\u00eb kur p\u00ebr fat t\u00eb keq \u00ebsht\u00eb shum\u00eb von\u00eb. K\u00ebt\u00eb e konstatojm\u00eb edhe sot.
Nuk ekziston sot p\u00ebr shembull as n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb londineze dhe as n\u00eb Kosov\u00eb nj\u00eb vizion i qart\u00eb komb\u00ebtar dhe as nj\u00eb strategji e mir\u00ebfillt\u00eb komb\u00ebtare. Kosova \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrq\u00ebndruar n\u00eb njohjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka t\u00eb drejt\u00eb, por nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se \u00e7far\u00eb ndodh m\u00eb pas n\u00ebse njohja arrihet. Ose \u00e7far\u00eb ndodh n\u00ebse njohja nd\u00ebrkomb\u00ebtare nuk arrihet. Ose \u00e7far\u00eb ndodh n\u00ebse Serbia nuk e njeh asnj\u00ebher\u00eb Kosov\u00ebn, gj\u00eb e cila duket se do t\u00eb ndodh. Madje n\u00eb Kosov\u00eb ka tashm\u00eb tendenca p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb \u00ab\u00a0komb kosovar\u00a0\u00bb me shqiptar\u00ebt gj\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb absurde dhe do t\u00eb shtonte edhe m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr\u00e7arjet nd\u00ebr-shqiptare dhe do t\u00eb d\u00ebmtonte kombin shqiptar.
Shqip\u00ebria londineze \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb keq, sepse qeveria aktuale socialiste jo vet\u00ebm q\u00eb nuk ka nj\u00eb vizion komb\u00ebtar, po p\u00ebrkrah edhe nj\u00eb vizion anti-komb\u00ebtar q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u00ab\u00a0Ballkani i Hapur\u00a0\u00bb q\u00eb rrezikon t\u2019i jap\u00eb Serbis\u00eb mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta rikthyer Kosov\u00ebn n\u00ebn sundimin e saj.
P\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira pun\u00ebt, sipas tradit\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr bajraktariste, dy shtetet shqiptare jan\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim t\u00eb plot\u00eb prej disa vitesh si p\u00ebr vizionin edhe p\u00ebr strategjin\u00eb e ndjekur nga secili prej tyre p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare.
N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, q\u00eb si Shqip\u00ebria londineze edhe Kosova, si shtete q\u00eb jan\u00eb kan\u00eb mjete dhe mund\u00ebsira p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar nj\u00eb vizion komb\u00ebtar dhe nj\u00eb strategji komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb ardhmen dhe p\u00ebr t\u00eb punuar p\u00ebr to. Natyrisht nj\u00eb strategji komb\u00ebtare nuk \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrcaktuar dhe m\u00eb pas p\u00ebr t\u2019u zbatuar, sepse do t\u00eb ndeshet me kund\u00ebrshtimin e armiqve t\u00eb kombit shqiptar por edhe t\u00eb miqve t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb prioritete t\u00eb tjera, dhe jo \u00e7\u00ebshtjen komb\u00ebtare shqiptare, t\u00eb cil\u00ebn duhet dhe mund ta mbrojn\u00eb vet\u00ebm shqiptar\u00ebt.
Shqiptar\u00ebt duhet ta ken\u00eb t\u00eb qart\u00eb se ku duan t\u00eb shkojn\u00eb dhe si. Dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet t\u00eb sigurojn\u00eb edhe mjetet e duhura dhe t\u00eb p\u00ebrgatiten p\u00ebr t\u00eb mos u gjendur t\u00eb habitur n\u00eb momentin e fundit. E rrethuar nga fqinj\u00eb armiq\u00ebsor\u00eb, Shqip\u00ebria londineze do ta ket\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb e vetme sfidat e s\u00eb ardhmes p\u00ebrball\u00eb nd\u00ebrhyrjeve dhe eskpansionit t\u00eb tyre politiko-ekonomik. E pasigurt p\u00ebr t\u00eb ardhmen e saj, sapo v\u00ebmendja e komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb bjer\u00eb, Kosova rrezikon tentativa t\u00eb reja pushtimi nga Serbia, e cila nuk e njeh zyrtarisht pavar\u00ebsin\u00eb e saj me t\u00eb vetmin q\u00ebllim p\u00ebr ta mbajtur t\u00eb hapur mund\u00ebsin\u00eb e d\u00ebrgimit t\u00eb ushtris\u00eb. Shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb g\u00ebzojn\u00eb sot disa t\u00eb drejta, t\u00eb cilat rrezikojn\u00eb q\u00eb t\u2019i humbasin me kalimin e koh\u00ebs n\u00ebse nuk b\u00ebjn\u00eb kujdes. Nj\u00eb presion kund\u00ebr t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve me q\u00ebllim asimilimin apo largimin e tyre, ushtrohet edhe n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe Serbi. Kurse Greqia as nuk e pranon ekzistenc\u00ebn e minoritetit shqiptar atje dhe nuk ua njeh pronat e grabitura \u00e7am\u00ebve n\u00eb fund t\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.
Ka ardhur koha, sa nuk \u00ebsht\u00eb shum\u00eb von\u00eb, q\u00eb Shqiptar\u00ebt t\u00eb bien dakord p\u00ebr nj\u00eb vizion t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt komb\u00ebtar, t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb nj\u00eb strategji t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr ta jet\u00ebsuar at\u00eb dhe t\u00eb punojn\u00eb s\u00eb bashku dhe t\u00eb p\u00ebrkrahin nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr realizimin e k\u00ebtij vizioni. Vet\u00ebm k\u00ebshtu shqiptar\u00ebt mund ta \u00e7ojn\u00eb deri n\u00eb fund iden\u00eb e nj\u00eb shteti komb\u00ebtar shqiptar gjith\u00eb-p\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb iniciuar nga Lidhja e Prizrenit dhe t\u00eb hyjn\u00eb t\u00eb sigurt dhe t\u00eb kthjell\u00ebt n\u00eb eksperienc\u00ebn sfiduese t\u00eb Bashkimit Europian.<\/p>\n\n\n\n
Xhemil Me\u00e7o<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 145 vjet m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 10 qershor 1878, u krijua Lidhja e Prizrenit e cila ishte p\u00ebrpjekja […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1062,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,2,67,41],"tags":[253,139,259,256,258],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1158"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1174,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions\/1174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1062"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ballikombetar.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}